Sáng kiến:

Hướng dẫn học sinh giảI các bài tập điền số
Trong toán nâng cao lớp 2.

Đặt vấn đề:

Dạy các bài toán nâng cao cho học sinh lớp 2 quả là không đơn giản bởi với học sinh lớp 2 ,vốn sống, vốn kinh nghiệm còn ít, tư duy của các em chủ yếu vẫn là tư duy trực quan cụ thể. Trong chương trình toán nâng cao lớp 2, các bài tập về điền số lại chiếm một phần lớn. Với các bài tập đơn giản học sinh khá giỏi có thể tự tìm ra cách giải một cách dễ dàng, còn với các bài toán phức tạp hơn thì sao? Hầu như các em gặp khó khăn trong cách giải. Nếu có giải được thì cũng là tìm hoặc đoán mò. Để giúp các em đỡ lúng túng trong việc giải các bài tập về điền số, say mê học toán hơn cũng chính là định hướng cho các em một phương pháp học tập môn toán có hiệu quả. Tôi đã nghiên cứu và đưa ra cách hướng dẫn học sinh giải một số bài tập điền số phức tạp điển hình sau.

Tôi xin trình bày vấn đề này trong các ví dụ cụ thể dưới đây:

GiảI quyết vấn đề:
( các ví dụ cụ thể của phương pháp dạy bài tập điền số)

Ví dụ 1: Điền vào dãy số sau số thích hợp.
a) 2, 4, 6, …, …, …, …
b) 30, 27, 24, …, …, …
c) 1, 3, 4, 7, 11, …, …, …
( Đề thi HSG lớp 2 năm học 2004-2005)
Học sinh lớp 2 đã học các phép tính cộng- trừ trong phạm vi 100. Giáo viên giúp học sinh tìm ra qui luật của dãy số để viết được số thích hợp tiếp theo:
Nhận xét: ở ví dụ trên,ta thấy:
a,Số liền sau bằng số liền trước + 2 ( dãy số chẵn)
b)Số liền sau bằng số liền trước – 3
c,Số thứ ba bằng tổng của hai số đứng trước nó.
Với một số dãy số cùng dạng trên nhưng quy tắc viêt số phức tạp hơn.
Ví dụ:
d) 8; 6; 7; 5; 6; 4; 5; … tổng hai số liên tiếp giảm dần từ 14, 13, 12,…
e) 1; 3; 6; 10; 15;…;… hiệu giữ hai số liên tiếp tăng dần từ 2, 3, 4,…




Như vậy,phương pháp giảI bài toán điền số trên học sinh chỉ cần nắm được là:
-Xác định dãy số là dãy số chẵn hay lẻ .
-Dãy số lớn dần hay bé dần.
- Khoảng cách, tổng, hiệu,… giữa hai số liền nhau là bao nhiêu đơn vị.
Dựa vào cách làm trên, học sinh có thể giảI quyết các bài toán điền số tương tự khác một cách dễ dàng.

Ví dụ 2: Điền mỗi số: 1; 2; 3; 4; 5; 6 vào ô trống ở H1 sao cho tổng ba số
trên mỗi cạnh của tam giác đều bằng nhau và bằng 11.
( mỗi số chỉ được điền một lần )






11
Gv hướng dẫn học sinh xác định:

-Bước1:Dãy tính trên mỗi cạnh của tam giác gồm mấy phép tính cộng?(2)
-Bước2:Liệt kê 3 dã