MỘT VÀI Ý KIẾN TRAO ĐỔI THẢO LUẬN

VỀ VIỆC GIÚP HỌC SINH THỰC HIỆN TỐT 5 ĐIỀU BÁC  HỒ DẠY

Mỗi học sinh tốt được thể hiện qua kết quả học tập và tu dưỡng theo "5 điều Bác Hồ dạy".

Giáo viên phải giúp học sinh nắm được tinh thần cơ bản nhất của việc rèn luyện theo "5 điều Bác Hồ dạy" là gì, là học sinh thì cần phải làm gì để có thể học tốt. "Học tốt" không chỉ đơn thuần là học giỏi kiến thức văn hoá mà còn là học cách làm người tốt, vận dụng kiến thức đã học vào thực tế sao cho hiệu quả cho bản thân và cho cộng đồng. Trên tinh thần ấy, theo tôi mối giáo viên cần giúp học sinh hiểu được ý nghĩa của "5 điều Bác Hồ dạy":

1.    Ý nghĩa của 5 điều Bác Hồ dạy

        Cảm nhận của cá nhân tôi về Ý nghĩa của  "5 điều Bác Hồ" dạy như sau:

Điều thứ nhất: Bác dạy thiếu nhi phải biết "Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào" tức là yêu tất cả những gì thuộc về Tổ quốc mình, yêu phong cảnh đất nước, yêu bản sắc dân tộc, yêu các phong tục tập quán, yêu nền vǎn hiến lâu đời của dân tộc, yêu những con người Việt Nam cùng với phẩm chất, nhân cách cao đẹp đã lưu truyền từ bao đời nay. Yêu những người cùng chung dòng giống Việt Nam, cội nguồn Việt Nam. Để làm được điều đó trước hết chúng ta phải ý thức được mình là con dân của nước Việt, phải luôn hun đúc cho mình một lòng tự hào dân tộc, tự hào về truyền thống vẻ vang của con người Việt Nam, tự hào về nòi giống Lạc Hồng.

Điều thứ hai: Bác dạy thiếu nhi phải "Học tập tốt - lao động tốt". Thế hệ học trò hôm nay sẽ là chủ nhân tương lai của đất nước mai sau. Hiện tại có thể các em chưa đóng góp được gì nhiều cho đất nước. Nhưng đây chính là lúc thiếu nhi cần  tập trung học tập cho tốt, rèn luyện sức khoẻ cho thật tốt để sau này có thể xây dựng đất nước đàng hoàng hơn, to đẹp hơn như Bác hằng mong ước bằng chính  bàn tay và khối óc của mình. "Học tập tốt - lao động tốt" cũng chính là sự khẳng định mối quan hệ gắn bó giữa việc học phải đi đôi với hành. "Học tập tốt" phải biết vận dụng vào thực tế lao động đạt kết quả tốt, và "lao động tốt" cũng chính là sự khẳng định kết quả của việc "học tập tốt".

Điều thứ ba: Bác còn dạy thiếu nhi chúng ta phải "Đoàn kết tốt, kỷ luật tốt". Bác đã từng nhấn mạnh đến ích lợi của việc nêu cao tinh thần đoàn kết đó là "Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết - Thành công, thành công, đại thành công". Đối với thiếu nhi, "đoàn kết tốt" nghĩa là phải biết đồng sức đồng lòng trong các công việc của tập thể. Cùng nhau "cố gắng mãi" thì ắt sẽ "tiến bộ mãi" và cùng xây dựng tập thể vững mạnh vì đoàn kết là sức mạnh của tập thể, có đoàn kết tốt sẽ có thành công. Phải biết đặt lợi ích tập thể lên trên lợi ích cá nhân, không nên ích kỷ, chỉ nghĩ đến bản thân vì đó chính là mầm mống dẫn đến mất đoàn kết. Nếu "kỷ luật là sức mạnh của quân đội" thì với thiếu nhi, việc giữ "kỷ luật tốt"cũng là một cách rèn luyện bản thân. Từ những điều tưởng là nhỏ như không nói chuyện riêng trong giờ, không đánh cãi nhau, mặc đồng phục đúng quy định... thiếu nhi sẽ dần nhận thấy đó chính là việc mình đã chấp hành tốt nội quy của lớp, của trường. Đây chính là biểu hiện của người giữ kỷ luật tốt.

 Điều thứ tư: Bác Hồ khuyên chúng ta "Giữ gìn vệ sinh thật tốt". Trước hết là giữ vệ sinh cá nhân. Giữ vệ sinh cá nhân không có nghĩa là phải ǎn mặc thật đẹp, đúng mốt, chải chuốt mà chỉ đơn giản là mặc sao cho sạch, đầu tóc gọn gàng, phù hợp với lứa tuổi của mình. Bên cạnh việc giữ về sinh cá nhân là phải biết giữ vệ sinh chung cho tập thể, vệ sinh nơi công cộng như không xả rác bừa bãi, có ý thức bảo vệ môi trường, thường xuyên dọn vệ sinh nơi ở và tham gia tổng vệ sinh khu dân cư mình sinh sống. Việc "Giữ gìn vệ sinh thật tốt" đối với mỗi học sinh được cụ thể hóa qua việc thực hiện "bốn sạch" đó là: ăn sạch, uống sạch, ở sạch và vui chơi sạch.

Điều thứ nǎm: Bác dạy chúng ta phải biết "Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm". Khiêm tốn được thể hiện ở thái độ không tỏ ra kiêu ngạo khi thấy mình đạt được thành tích hoặc mình giỏi về một lĩnh vực nào đó. Vì đã là con người thì không ai có thể toàn vẹn cả. Ai cũng có những điểm mạnh và hạn chế riêng của mình. Có thể ta giỏi hơn bạn ở điểm này nhưng lại thua kém bạn ở điểm khác. Vì vậy chúng ta đừng vội nghĩ mình tài giỏi hơn người mà phải không ngừng học hỏi thêm ở bạn bè xung quanh những điểm mình còn kém. Muốn biết phải hỏi, muốn giỏi phải học, không nên dấu dốt, đó mới là người khiêm tốn. Thật thà là một đức tính quý và người thật thà luôn được mọi người yêu mến. Chúng ta cần phải thành thật, chân thành với mọi người. Nếu có lỗi thì phải trung thực nhận lỗi và sửa chữa lỗi. Đây cũng là một biểu hiện của lòng dũng cảm. Dũng cảm còn là sự bình tĩnh và có nghị lực để vượt qua khó khǎn, sẵn sàng đương đầu, chấp nhận gian nan thử thách vì chính những điều đó mới hun đúc ý chí và nghị lực của mỗi chúng ta.

2. Trong giáo dục học sinh, bản thân tôi đã hướng dẫn và đánh giá học sinh thực hiện theo 5 điều Bác Hồ dạy như sau:

- "Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào" tức là các em phải biết tự hào mình là người Việt Nam, biết quý trọng nền tự do và độc lập của dân tộc. Điều đầu tiên mà các em có thể thực hiện được đó là phải biết hát, hát được và hát thuộc Quốc ca Việt Nam. Tích cực tham gia các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, nhân đạo - từ thiện. Thông qua các bài dạy lịch sử, các bài tuyên truyền măng non giúp các em có hiểu biết sâu sắc hơn về truyền thống vẻ vang của dân tộc nhân các ngày lễ trọng đại: 3/2, 26/3, 30/4, 15/5, 30/6, 27/7, 19/8, 02/9, 14/10, 07/11, 22/12...

- "Học tập tốt, lao động tốt" được thể hiện ở việc các em phải biết lễ phép, vâng lời cha mẹ, thầy cô; phải biết tích cực thi đua học tập tốt thông qua các phong trào "Hoa điểm tốt" theo chủ điểm của các tháng, phong trào tự học tự rèn, phấn đấu đạt danh hiệu học sinh giỏi các cấp, phong trào "Đôi bạn cùng tiến" giúp đỡ bạn bè cùng tiến bộ, phong trào "Nói lời hay - làm việc tốt"; tích cực tham gia vào các hoạt động lao động tập thể, giúp đỡ gia đình những công việc vừa sức.

- "Đoàn kết tốt, kỷ luật tốt" được thể hiện ở việc các em tích cực tham gia các hoạt động tập thể: ca múa hát, thể dục thể thao, sân chới trí tuệ, trò chơi dân gian, hoạt động trong nhóm; chấp hành tốt nội quy của nhà trường, của địa phương và của các đoàn thể mà mình tham gia.

- "Giữ gìn vệ sinh thật tốt" là phải biết gữ về sinh cá nhân, vệ sinh trường lớp, vệ sinh nơi ở và nơi công cộng. Các em phải biết ăn mặc gọn gàng, đúng quy định, tham gia trực nhật, lao động đầy đủ; tích cức tham gia các hoạt động vệ sinh đường làng ngõ xóm, chăm sóc và bảo vệ cây xanh, tiết kiệm điện qua các phong trào "Phút sạch trường", "Ngày thứ bảy tình nguyện", "Chủ nhật xanh".

- "Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm" được thể hiện qua việc không kiêu ngạo, nhận thức đúng năng lực và khả năng của mình; tích cực tham gia phong trào "Nhặt được của rơi trả người đánh mất"; biết giúp đỡ mọi người, biết nhận ra lỗi lầm của bản thân và biết sửa chữa lỗi lầm của mình...

Học sinh thực thiện tốt các yêu cầu, nhiệm vụ của người học sinh là biểu hiện của một người "học tốt" và biết thực hiện theo "5 điều Bác Hồ dạy".

Kết quả: Hằng năm, tỉ lệ học sinh xếp loại đạo đức tốt và thực hiện tốt 5 nhiệm vụ của người học sinh luôn đạt trên 98%. Liên đội có nhiều em hoàn thành tốt các chuyên hiệu, danh hiệu do Hội đồng Đội huyện Hưng Hà triển khai. Trên 80% thiếu nhi đạt danh hiệu "Cháu ngoan Bác Hồ" các cấp.

3. Trong giai đoạn hiện nay, để học sinh thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy, theo tôi nhà trường và xã hội cần có một số giải pháp sau:

- Tăng cường và đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục đến tất cả các nhà trường, các ban ngành đoàn thể có liên quan đến công tác chăm sóc, giáo dục thiếu niên nhi đồng. Cần làm cho các cấp, các ban ngành đoàn thể hiểu rõ "5 điều Bác Hồ dạy" không phải chỉ dạy riêng thiếu nhi mà 5 điều này vẫn còn nguyên giá trị đối với tất cả chúng ta.

- Phát huy tốt hơn nữa vai trò trực tiếp chỉ đạo và bồi dưỡng thiếu nhi của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và ngành Giáo dục - Đào tạo.

- Tổ chức nhiều sân chơi bổ ích thu hút thiếu nhi tham gia sinh hoạt thường xuyên, liên tục: các sân chơi trí tuệ, các câu lạc bộ theo sở thích.

- Nhân rộng các tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến trong tất cả các lĩnh vực. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng.

- Đầu tư cơ sở vật chất kịp thời và có trọng điểm đối với các công trình phục vụ các hoạt động của thanh thiếu nhi nói riêng và các hoạt động văn hóa xã hội nói chung.

- Có cơ chế chính sách đãi ngộ thỏa đáng đối với những người trực tiếp phụ trách công tác chăm sóc giáo dục thiếu niên nhi đồng và những người có nhiều cống hiến đối với thế hệ trẻ...

Trên đây là một vài ý kiến của tôi tham gia thảo luận, góp ý về việc giúp học sinh thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy, kính mong các cấp lãnh đạo xem xét.

Tôi xin chân thành cảm ơn.

                     Tác giả: Trần Xuân Kháng - Trường Tiểu học Điệp Nông